Άλλοτε ήταν ένα ολάκερο χωριό που αποτελούσε γκέτο, σήμερα, ερειπωμένο και βουβό το μικρό "χωριό" του Αγίου Χαραλάμπους στη Λάρνακα γνωστό ως λεπροκομείο.

Της Χριστιάνας Γαβριήλ

Ένα τηλεφώνημα αγανάκτησης στο TVONEnews μας κινητοποίησε: "Διώχνουν την κ. Ανδρονίκη από το σπίτι της, πρέπει να δράσουμε, δεν έχει που να πάει".

Το ρεπορτάζ μας καλούσε και πήγαμε επί τόπου. Με την είσοδο σου στη Στέγη, νιώθεις ήδη ότι πέρασες σε μια άλλη εποχή.

Νιώθεις ήδη ανατριχίλα και σκέφτεσαι όσα έχεις ακούσει για το λεπροκομείο που κανείς δεν πλησίαζε.

Τα περισσότερα σπίτια έχουν καταρρεύσει ενώ εύκολα αντιλαμβάνεσαι σε ποιό από όλα μένει η κ. Ανδρονίκη από τα πολύχρωμα λουλούδια στις γλάστρες της.

Την βρήκαμε αναστατωμένη μόλις μας είδε λες και ανάσαινε καλύτερα. "Με διώχνουν, που να πάω", μας είπε απελπισμένη.

Μας εξηγεί ότι έχει κληθεί από το κράτος, να μεταφερθεί σε οίκο ευγηρίας μέχρι τις 20 του τρέχοντος μήνα. Απομένει μόνο μια βδομάδα να ξεσπιτωθεί και νιώθει φόβο....

Λόγω των προβλημάτων υγείας που αντιμετωπίζει, αλλά και του προχωρημένου της ηλικίας της δεν είναι σε θέση, όπως μας ανέφερε, να αλλάξει περιβάλλον. Το ίδιο μας ανέφεραν και άτομα από το στενό της περιβάλλον.

Παρόλα αυτά, όπως μας αναφέρθηκε από κυβερνητική πηγή, τα έξοδα που χρειάζονται για να μεταφερθεί αλλά και για τη διαμονή της κ. Ανδρονίκης στον οίκο ευγηρίας, θα  τα επωμιστεί το κράτος. 

Σε Ινστιτούτο Υδρογονανθράκων αναμένεται να μετατραπεί το Λεπροκομείο

Στο χώρο του παλιού λεπροκομείου στη Λάρνακα πρόκειται να στεγαστούν το Ινστιτούτο Υδρογονανθράκων, το Κέντρο Ωκεανογραφίας και το Τμήμα Χημικών Μηχανικών και Υδρογονανθράκων του Πανεπιστημίου Κύπρου, σύμφωνα με σχετική απόφαση που έλαβε το Υπουργικό Συμβούλιο του 2014.

Όπως είχε δηλώσει, ο τέως Υπουργός Υγείας Φίλιππος Πατσαλής, το Υπουργικό Συμβούλιο,  ενέκρινε σε συνεδρία του, την αξιοποίηση γης συνολικής έκτασης 95 σκαλών, παρά την Αλυκή Λάρνακας, όπου βρίσκεται το λεπροκομείο, προς εγκατάσταση τριών σχολών, ινστιτούτων και ιδρυμάτων του Πανεπιστημίου Κύπρου.

Πρόκειται, όπως εξήγησε, για το Ινστιτούτο Υδρογονανθράκων, το Κέντρο Ωκεανογραφίας και το Τμήμα Χημικών Μηχανικών και Υδρογονανθράκων.

Παράλληλα, σύμφωνα με την απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου, στον υπόλοιπο χώρο θα δημιουργηθεί το Εθνικό Πάρκο Λάρνακας.

Με βάση την απόφαση,  εντός έξι μηνών είχε παρουσιαστεί ένα επιχειρησιακό πλάνο και μελέτη βιωσιμότητας των έργων αυτών, ενώ εντός των επόμενων μηνών αναμένεται  να ξεκινήσουν οι εργασίες υλοποίησης τους.

Η ιστορία του Λεπροκομείου

stegi-607-456-577-324.JPG

Το λεπροκομείο χτίστηκε το 1807-1808, από το Μέγα Δραγουμάνο Χατζηγεωργάκη Κορνέσιο και στεγαζόταν στην Αγ. Παρασκευή Λευκωσίας, εκεί όπου σήμερα βρίσκεται το Πανεπιστήμιο Κύπρου.

Μέχρι το συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, δεν υπήρχε καμιά απολύτως περίθαλψη και φροντίδα προς τους ασθενείς, με αποτέλεσμα οι λεπροί να μένουν στους δρόμους και να ζητιανεύουν για ένα κομμάτι ψωμί.

Σύμφωνα με τα όσα καταγράφονται ιστορικά, ο Τούρκος Πασάς της Κύπρου συνοδευόμενος από τον Κορνέσιο περνούσε την Πύλη Αμμοχώστου στη Λευκωσία και είδε κάποιους λεπρούς να ζητιανεύουν.

Ήταν παραμορφωμένοι και οι πληγές τους μύριζαν άσχημα. Ο Πασάς ενοχλημένος από την εικόνα και τη μυρωδιά διέταξε να τους τουφεκίσουν.

Ο Κορνέσιος τον παρακάλεσε να τους λυπηθεί και σε αντάλλαγμα θα αναλάμβανε ο ίδιος την απομάκρυνσή τους.

Έτσι, παραχώρησε το τσιφλίκι του έκτασης 500 στρεμμάτων κοντά στην Αγία Παρασκευή στη Λευκωσία για τόπο κατοικίας των λεπρών.

Το Λεπροκομείο επισημοποιήθηκε επί Αγγλοκρατίας μετά τη θέσπιση του Περί Λεπρών Νόμου του 1891, ο οποίος προέβλεπε την αναγκαστική απομόνωση των λεπρών, χωρίς όμως παράλληλα να λαμβάνεται πρόνοια για την περίθαλψη ή για τη νοσηλεία τους.

Παρέμεινε στην πρώτη του θέση έξω από τη Λευκωσία μέχρι το 1955, μέχρι που η Αγγλική διακυβέρνηση αποφάσισε να μεταφέρει το Λεπροκομείο στη Λάρνακα, σε μια έκταση περίπου 100 στρεμμάτων γεμάτη πεύκα, κοντά στην Αλυκή.

Στη Λάρνακα οι λεπροί δημιούργησαν σιγά-σιγά το νέο τους σπίτι. Το νέο λεπροκομείο ονομάστηκε Στέγη 'Άγιος Χαράλαμπος'.

Ο κάθε ασθενής είχε τον δικό του χώρο διαμονής, αλλά και ένα κομμάτι γης, που μπορούσε να καλλιεργήσει, να εκθρέψει ζώα και να ασχοληθεί με ό,τι θα έκανε και έξω από το ίδρυμα.

Το κράτος τους παρείχε μηνιαίο εισόδημα και 13ο μισθό, ενώ οι εσωτερικοί ασθενείς δικαιούνταν επίδομα ρουχισμού κάθε αρχή και τέλος του χρόνου, επίδομα υγραερίου κάθε μήνα και επίδομα Χριστουγεννιάτικου τραπεζιού.

Tα προνόμια αυτά βέβαια δεν τα απέκτησαν χωρίς κόπο και αγώνα. Από τη δεκαετία του 1910 με ηγέτη τους τον Χρίστο Σάββα (1895-1968) από την Απαισιά, οι λεπροί της Κύπρου άρχισαν να διεκδικούν με μεγαλύτερη επιμονή και μαχητικότητα τα δικαιώματά τους.

Μάλιστα, το 1918 ομάδα ασθενών πραγματοποίησε πορεία προς το Κυβερνείο ζητώντας καλύτερες συνθήκες διαβίωσης και περισσότερα φάρμακα.

Στη Στέγη έφτασαν κάποτε να ζουν μέχρι και 150 ασθενείς και αρκετό ιατρικό προσωπικό. Σήμερα όμως έχει ερημώσει καθώς έχει απομείνει μόνο μία γυναίκα, η οποία αν και έχει θεραπευτεί, συνεχίζει να διαμένει στο χώρο, καθώς εκεί ζει τα τελευταία 40 χρόνια.