Τι να επιλέξω να σπουδάσω, ποιά είναι τα προσφερόμενα πτυχία; Ποιές είναι οι επιστημονικές ειδικεύσεις; Τι δουλειά θέλω να κάνω; Αυτά τα ερωτήματα απασχολούν κάθε τελειόφοιτο του Λυκείου.

Η επιλογή σχολής, είναι καλό να γίνεται σύμφωνα με δύο κριτήρια: Πρώτον, μου αρέσει αυτό το θέμα, αυτό το αντικείμενο (και επίσης, είμαι ικανός να αντεπεξέλθω στις απαιτήσεις της σχολής;) Δεύτερον, αν τελειώσω αυτήν τη σχολή, θα έχω καλές πιθανότητες εργοδότησης;

Το πρώτο κριτήριο έχει να κάνει περισσότερο με σένα: Με τις δικές σου κλίσεις, τα δικά σου ταλέντα, τα δικά σου οράματα. Το τι θέλω και το τι μπορώ, είναι καταστάσεις που είναι αλληλένδετες χωρίς όμως πάντοτε να ταυτίζονται. Όταν θέλεις κάτι, πιο πρόθυμα καταβάλλεις τον κόπο που χρειάζεται ώστε να το “μπορέσεις”. Ή αντίστροφα, όταν σε κάτι τα καταφέρνεις καλά, αυτό το κάτι σου φαίνεται έπειτα πιο ευχάριστο, πιο επιθυμητό. Υπάρχει, όμως, και η περίπτωση όπου – με βάση κάποια επιθυμία δική μας ή κάποιων άλλων – βάζουμε ένα στόχο που είναι πέραν των δικών μας δυνατοτήτων, είτε διότι δεν έχουμε τα απαιτούμενα “τάλαντα” (ο κάθε άνθρωπος είναι προικισμένος με τα δικά του χαρίσματα), είτε διότι κατά βάθος δεν είναι κάτι που επιθυμούμε.

Εδώ είναι καλό να θυμηθούμε ότι τελικά εμείς είμαστε που θα υποστούμε τις συνέπειες των επιλογών μας, τόσο στα χρόνια των σπουδών όσο και έπειτα στην επαγγελματική μας σταδιοδρομία, και όχι οι γονείς μας ή οποιαδήποτε άλλα τυχόν πρόσωπα προσπαθούμε να ευχαριστήσουμε επιλέγοντας τη σχολή που εκείνοι θα ήθελαν να ακολουθήσουμε. Διάλεξε, λοιπόν, τη σχολή που ανταποκρίνεται στους δικούς σου πόθους και στα δικά σου χαρίσματα, χωρίς περιττές τύψεις ότι δήθεν έτσι «στενοχωρείς» τους δικούς σου. Όποιες φιλοδοξίες και αν έχουν για μας οι γονείς μας, πάνω απ’ όλα θέλουν να μας βλέπουν ευτυχισμένους. Αν εσύ καταλήξεις αύριο να δυστυχείς διότι βρέθηκες να είσαι εγκλωβισμένος σε ένα επάγγελμα που δε σε εκφράζει, τότε είναι που οι γονείς σου θα στενοχωρηθούν πραγματικά. Άκουσε, λοιπόν, αν θέλεις, τη γνώμη των γονιών σου ή και άλλων ανθρώπων που σε γνωρίζουν καλά, γνωρίζοντας, όμως, ότι η ευθύνη της τελικής απόφασης βαραίνει αποκλειστικά εσένα.

Το δεύτερο κριτήριο που θέσαμε πιο πάνω – το να μπορώ με αυτή τη σχολή να βρω στο μέλλον εργοδότηση– δεν έχει να κάνει τόσο πολύ με σένα, όπως το πρώτο κριτήριο, όσο έχει να κάνει με τις πραγματικότητες της κοινωνίας που ζούμε σήμερα.

Προσπάθησε, λοιπόν, να έχεις τα μάτια σου ανοιχτά από νωρίς σε αυτό το ζήτημα, βλέποντας όχι μόνο ποιοι τομείς προσφέρουν σήμερα εργοδότηση, αλλά επίσης ποια είναι η τάση για το μέλλον: Μερικοί τομείς μπορεί να προσέφεραν τα τελευταία χρόνια πολλές θέσεις εργασίας, αλλά τώρα να έχουν κορεσθεί. Άλλοι τομείς μπορεί να μην έχουν δώσει ακόμη πολλές δουλειές, να παρουσιάζουν όμως αυξητική τάση και άρα να υπόσχονται πολλά για το μέλλον. Για να αποκτήσεις αυτές τις πληροφορίες, καλό είναι να μπεις στη συνήθεια να συζητάς με το Σύμβουλο Καθοδήγησης.

Πέραν τούτου, έχεις να μάθεις πολλά συζητώντας γύρω από αυτό το θέμα με τους μεγαλύτερούς σου γενικότερα, με όσους ήδη «παλεύουν» στον κόσμο της καθημερινότητας. Χρήσιμο επίσης θα ήταν να μάθεις να κοιτάζεις και στις εφημερίδες, στις σελίδες όπου υπάρχουν αγγελίες με προσφερόμενες θέσεις, ώστε να πάρεις μια ιδέα του τι περίπου ζητείται.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται, αν σκοπεύεις να σπουδάσεις σε σχολή του εξωτερικού. Τα κριτήρια αναγνώρισης ξένων πτυχίων είναι πολλές φορές πολύπλοκα, και υπάρχει ο κίνδυνος, αν δε μεριμνήσεις να μάθεις τι γίνεται από την αρχή, να βρεθείς κάποια μέρα με ένα πτυχίο στο χέρι για το οποίο εσύ κοπίασες, αλλά που - για τις επίσημες αρχές του κράτους - να μη θεωρείται αναγνωρισμένο για σκοπούς εργοδότησης. Και σε αυτό το θέμα μπορεί να σου δώσει περισσότερες πληροφορίες ο Σύμβουλος Καθοδήγησης.

Όταν έχεις ξεκαθαρίσει αφ’ ενός τι είναι αυτό που εσύ θα επιθυμούσες να σπουδάσεις και αφ’ ετέρου τι είναι αυτό για το οποίο υπάρχει ζήτηση στο χώρο της εργασίας, τότε θα είσαι σε θέση να βρεις το «σημείο» όπου αυτοί οι παράγοντες συναντιούνται. Για παράδειγμα, αν έχεις ξεκαθαρίσει ότι θα σου άρεσε να κάνεις κάτι δημιουργικό, τότε το μόνο που απομένει είναι να ρωτήσεις τον εαυτό σου ποιες είναι οι προσφερόμενες εργασίες όπου αυτή η δημιουργικότητά σου θα μπορούσε να εκφραστεί, και ποια είναι η σπουδή που θα σε οδηγήσει σε αυτό τον εργασιακό χώρο. Αν στην επιλογή σχολής που θα κάνεις, τηρήσεις αυτή την ισορροπία μεταξύ «οραματισμού» και «ρεαλισμού», θα έχεις καλύτερες προοπτικές ευτυχίας και επιτυχίας παρά αν αφεθείς και δεις το πρόβλημα μόνο «ρεαλιστικά», ως υπόθεση εξεύρεσης εργασίας και τίποτε άλλο, ή μόνο ως ένα όνειρο, ως υπόθεση ικανοποίησης προσωπικών πόθων/επιδιώξεων και τίποτε άλλο.

Χρύσανθος Σαββίδης

Εκπαιδευτικός