Μπορούν τα «προφητικά» λόγια του Μακαρίου να ήταν όντως προφητικά όπως τα παρουσίασε την περασμένη Κυριακή ο «Φ» ή να εμπίπτουν στη σφαίρα της αυτοεκπληρούμενης προφητείας, όπως ανέπτυξε τη θεωρία του ο Αμερικανός κοινωνιολόγος Ρόμπερτ Μέλτον το 1948; Αυτό το ερώτημα με προβληματίζει εδώ και κάποιες ημέρες διαβάζοντας την τελευταία ομιλία του Μακαρίου στις 20 Ιουλίου του 1977.

Σύμφωνα με την θεωρία του Μέρτον, όπως γράφτηκε στο περιοδικό Antioch Review το 1948 «η αυτοεκπληρούμενη προφητεία είναι αρχικά, ένας εσφαλμένος ορισμός μιας κατάστασης που προκαλεί μια νέα συμπεριφορά, η οποία οδηγεί στο να γίνει πραγματικότητα η αρχικά εσφαλμένη σύλληψη της κατάστασης. Αυτή η απατηλή ισχύς της αυτοεκπληρούμενης προφητείας διαιωνίζει την κυριαρχία του λάθους. Γιατί έτσι ο προφήτης παραθέτει την πραγματική πορεία των γεγονότων ως απόδειξη για το ότι είχε εξαρχής δίκιο».

Διαβάζοντας κάποιος την ομιλία του Μακαρίου το 1977 θα διαπιστώσει (όπως άλλωστε υποστήριξε και η εφημερίδα «Φ») πως αυτά που είπε ο Μακάριος 41 χρόνια πριν έχουν επαληθευτεί. Όμως, το ερώτημα παραμένει. Είναι λόγω του ότι ο Μακάριος όντως ήταν προφητικός στα λόγια του οδηγώντας τον τελικά σε προφητείες ή ξεκινούσε από αυτό που ανέφερε ο Μέρτον ότι δηλαδή από ένα εσφαλμένο ορισμό μιας κατάστασης ερμήνευε λάθος τα γεγονότα οδηγώντας τον τελικά σε μια αυτοεκπλήρωση της θεωρίας του;

Σημειώνω αυτό το ερώτημα γιατί στην ομιλία του ο Μακάριος αναφέρει μεταξύ άλλων πως με την πάροδο του χρόνου η Τουρκία θα προωθήσει την μονομερή ανακήρυξη της τουρκοκρατούμενης περιοχής σε ανεξάρτητο τουρκοκυπριακό κράτος. Σωστή η επισήμανση και προς τα εκεί οδηγούνται όπως φαίνονται τα πράγματα. Όμως, τι κάναμε για να αποτρέψουμε αυτή την διελκυστίνδα γεγονότων; Απλά τίποτα, γιατί ίσως να θέλαμε να επαληθευτούμε;

Ενδεικτικό είναι πως οι «προφητείες» του Μακαρίου διαψεύσθηκαν ένα χρόνο μετά με το ABC plan (American-British-Canadian plan) του 1978, όταν η πλευρά μας απέρριψε το σχέδιο λύσης με τις ευλογίες της τότε Σοβιετικής Ένωσης. Δηλαδή, η ανάγκη για επιβεβαίωση των προφητειών του Μακαρίου, οι οποίες ακολουθούνταν όπως το ευαγγέλιο από τα πολιτικά του τέκνα οδήγησαν στο να χάσουμε ακόμα μια ευκαιρία για επίλυση του προβλήματος. Θα ήταν καλά αντί το 2018 να ζούμε στον αστερισμό των προφητειών να είχαμε μια πιο επιστημονική θεώρηση και επεξήγηση των πραγμάτων. Αυτό θα είναι καταλύτης για επίλυση πολλών εκ των προβλημάτων μας.