Καθορισμό χρονοδιαγράμματος και νέα μεθοδολογία, προκρίνει η Τ/κ πλευρά για τη νέα φάση των συνομιλιών. Σε αποκλειστική του συνέντευξη στο TVONE, ο διαπραγματευτής της Τ/κ πλευράς Οζντίλ Ναμί κωδικοποίησε και τα επόμενα βήματα της πλευράς του στην περίπτωση νέας αποτυχίας στο κυπριακό. 

Του Θανάση Αθανασίου

Εξέφρασε, την ίδια ώρα, τη θέση πως όλες οι δυσκολίες στις διαπραγματεύσεις ήταν αποτέλεσμα των προσπαθειών του Προέδρου Αναστασιάδη να εξασφαλίσει μια καλύτερη συμφωνία για την κοινότητα του, επικρίνοντας τον, την ίδια ώρα, για επιλεκτική ανάγνωση του πλαισίου Γκουτέρες σε σχέση με το κεφάλαιο της ασφάλειας και των εγγυήσεων. Ο Οζντίλ Ναμί παρέθεσε, παράλληλα, τους λόγους, οι οποίοι, σύμφωνα με την Τ/κ οπτική, οδήγησαν σε ναυάγιο τη διαδικασία.

Αυτούσια η συνέντευξη

-PgKsk.jpg

Μιλήσατε για ανάγκη νέας διαδικασίας και νέας μεθοδολογίας. Μπορείτε να περιγράψετε αυτή τη νέα διαδικασία...

Μια πολύ ιστορική στιγμή έλαβε χώρα στο Κραν Μοντάνα. Η Διάσκεψη για την Κύπρο. Μετά από αυτήν, ο ΓΓ του ΟΗΕ ετοίμασε μια έκθεση, στην οποία έλεγε ότι όλα τα εμπλεκόμενα με το κυπριακό μέρη ήταν στο τραπέζι. Εκείνο που χρειαζόταν ήταν να έχουμε μια πιο στρατηγική προσέγγιση και να παραμείνουμε προσηλωμένοι στα λίγα εκκρεμούντα ζητήματα για να ολοκληρώσουμε μια συμφωνία σχετικά με αυτά (τα θέματα). Αυτό αναγκαστικά σημαίνει ότι δεν χρειαζόμαστε πλέον χρόνια συνομιλιών, μπορούμε να έχουμε μια πολύ καλά δομημένη διαδικασία, με τον καθορισμό ένος χρονοδιαγράμματος, στο τέλος της οποίας  θα έχουμε μια ξεκάθαρη συζήτηση για τα κύρια εκκρεμούντα ζητήματα. Και αυτό θα καταδείξει αν μπορούμε να συμβιβαστούμε ή όχι. Η νέα διαδικασία πρέπει να είναι καλά σχεδιασμένη.

Θεωρείτε ότι η διαδικασία που ναυάγησε στο Κραν Μοντάνα "πέθανε" ή αναμένετε ότι θα αναζωπυρωθεί;

Τίποτε δεν πεθαίνει σε αυτή τη διαδικασία. Χτίζουμε όλοι πάνω σε αυτό που ήδη επιτεύχθηκε. Άρα δεν θα αρχίσουμε τις διαπραγματεύσεις από το μηδέν. Θα χρησιμοποιήσουμε την χωρίς προηγούμενο πρόοδο, που έχει επιτευχθεί μέχρι τώρα. Και σε αυτό δίνουμε έμφαση. Πρέπει να προσηλωθούμε στα εκκρεμούντα ζητήματα, κάτι που θα μας επιτρέψει να θέσουμε ένα χρονοδιάγραμμα στο τραπέζι των συνομιλιών. Αυτό που επιτεύχθηκε μέχρι το  Κραν Μοντάνα είναι πολύ πολύ πολύτιμο, αλλά πρέπει να κοιτάξουμε μπροστά. Αυτή τη στιγμή, η κύρια απόφαση που πρέπει να πάρουμε είναι πώς θα οριστικοποιήσουμε τις συνομιλίες. Η ανησυχία μου, όταν παρακολουθώ τα Ε/κ πολιτικά κόμματα, είναι πως έχουν την τάση να υποστηρίζουν ότι όλα πρέπει να συνεχιστούν όπως τις τελευταίες 5 δεκαετίες. Αυτό, πολύ απλά, δεν μπορεί να γίνει διότι το κυπριακό μπήκε σε μια νέα φάση με τη διάσκεψη για την Κύπρο, όλα τα μέρη είναι στο τραπέζι και άρα είναι απαραίτητος ένας διαφορετικός τρόπος προσέγγισης των εκκρεμούντων θεμάτων.

Θα επαναρχίσει η διαδικασία μετά τις εκλογές;

Αυτό θα εξαρτηθεί από το πώς θα απαντήσουμε στα διάφορα ερωτήματα που υπάρχουν σε σχέση με τη διαδικασία. Είναι ξεκάθαρο ότι μετά το πέρας των εκλογών, ο ΓΓ του ΟΗΕ θα έλθει σε επαφή τόσο με τους δύο ηγέτες όσο και με τις εγγυήτριες δυνάμεις. Ο Νίκος Αναστασιάδης είπε ότι χρειάζεται καλή προετοιμασία. Ίσως να είναι αυτή μια ευκαιρία.

Συνεπώς συμφωνείτε ότι πρέπει να γίνει καλή προετοιμασία;

Βεβαίως. Δεν ξέρω βέβαια κατά πόσο εννοούμε το ίδιο πράγμα όταν λέμε "καλή προετοιμασία". Καλή προετοιμασία, κατά τη δική μας αντίληψη, είναι πώς να σχεδιάσουμε μια νέα διαδικασία προσανατολισμένη στο αποτέλεσμα.

Ζητείτε τον καθορισμό χρονοδιαγράμματος...

Πιστεύουμε ότι το χρονοδιάγραμμα είναι ευθυγραμμισμένο με τις πραγματικότητες στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Με την πραγματικότητα ότι όλα τα εμπλεκόμενα μέρη είναι στο τραπέζι μετά και τη Διάσκεψη. Και δεν χρειαζόμαστε μια ανοικτού τέλους διαδικασία. Η Ε/κ πλευρά θα απαντήσει με τις δικές της απόψεις και με τη διευκόλυνση των Ηνωμένων Εθνών θα δούμε αν μπορούμε να καταλήξουμε σε ένα κοινά αποδεκτό τρόπο διαχείρισης της διαδικασίας.

Μιλήσατε σε προηγούμενη σας συνέντευξη για προσπάθεια κάποιου είδους αναγνώρισης του στάτους κβο των κατεχόμενων από τη διεθνή κοινότητα σε περίπτωση νέας αποτυχίας.

Μίλησα για την περίπτωση ενός νέου "όχι" των Ε/κ ή της άρνησης των Ε/κ να πάνε σε δημοψήφισμα. Είπα ότι πρέπει να ξεκαθαρίσει το στάτους κβο διότι με το υφιστάμενο στάτους οι Τ/κ είναι κάτω από εμπάργκο και με περιορισμούς, είτε αυτοί αφορούν την οικονομία και το εμπόριο, είτε τον αθλητισμό, είτε τον πολιτισμό. Όλες μας οι δραστηριότητες είναι περιορισμένες. Ακόμη και η εφαρμογή των μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης, που συμφωνούνται από τους ηγέτες προσκρούει σε αυτό το τείχος της έμμεσης αναγνώρισης. Όλοι ξέρουμε τις διαφωνίες σε αυτό το επίπεδο. Γι αυτό πρέπει να επισημάνουμε αυτό το ζήτημα και να υπάρξει μια απάντηση. "Κάποιου είδους αναγνώριση" είναι ένας ευέλικτος όρος. Εξαρτάται από τη θέληση της διεθνούς κοινότητας. Ο Κόφι Ανάν, μετά την αποτυχία του σχεδίου ΑΝΑΝ, είχε καλέσει τον διεθνή παράγοντα να συνάψει διμερείς σχέσεις με την Τ/κ κοινότητα. Αν αυτό είναι κάποιου είδους αναγνώρισης ή όχι, αυτό είναι θέμα ερμηνείας. Από την οπτική της Ε/κ πλευράς, κάθε είδους αλληλεπίδραση του οποιουδήποτε με τους Τ/κ είναι "κάποιου είδους αναγνώριση". Η αναγνώριση του Τ/κ "κράτους" δεν είναι απόφαση των ΗΕ. Είναι απόφαση του κάθε κυρίαρχου κράτους στον κόσμο. Για τους Τ/κ το θέμα είναι πως αν είμαστε θετικοί, αν πάμε σε δημοψήφισμα που θα αποφασιστεί  από τους δύο ηγέτες, αν οι Τ/κ πούνε "ναι" και αν οι Ε/κ πουν ξανά "όχι", τότε, κάτω από αυτές τις συνθήκες, πώς μπορεί κανείς αν σκεφτεί ότι οι Τ/κ θα παραμείνουν σε απομόνωση; Κάτι τέτοιο δεν δικαιολογείται. Για αυτό, κάποιες τοποθετήσεις του Αναν, όπως οι διμερείς σχέσεις των Τ/κ, πρέπει να καθιερωθούν και η βούληση μας να το κάνουμε αυτό έχει να κάνει με το μήνυμα που θέλουμε να στείλουμε. Διαφορετικά στέλνουμε λάθος μηνύματα ειδικά στους Ε/κ ψηφοφόρους που πιστεύουν ότι μπορούν να συνεχίσουν να λένε "όχι". Πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ότι κάτι τέτοιο δεν μπορεί να συνεχίζεται για πάντα.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, για τους Ε/κ το πρόβλημα είναι η Τουρκία και πώς νιώθουν οι Ε/κ για την Τουρκία, την οποία φυσικά δεν εμπιστεύονται. Αναγνωρίζετε την ανησυχία των Ε/κ;

Θέλω να πιστεύω πως ναι, ότι αναγνωρίζουμε τις ανησυχίες των δύο κοινοτήτων. Κάτι για το οποίο είμαστε περήφανοι για τη διαπραγματευτική διαδικασία είναι ότι νιώσαμε ότι πρέπει να βοηθάμε ο ένας τον άλλον (οι δύο πλευρές). Νιώθαμε ως ομάδα που προσπαθούσε για το μέλλον των Κυπρίων. Από αυτή την άποψη, πριν πάμε στη Διάσκεψη για την Κύπρο, ο "πρόεδρος" Ακιντζί έκανε μια πολύ ισχυρή δήλωση: Ότι μια συμφωνία για την ασφάλεια πρέπει να καλύπτει την ασφάλεια της μιας κοινότητας και να μην εκλαμβάνεται ως απειλή από την άλλη. Αυτή η αρχή αποτέλεσε μια πολύ σημαντική πολιτική κίνηση από τον Τ/κ ηγέτη. Σε ευθυγράμμιση με αυτή την αρχή, όταν πήγαμε στο Κραν Μοντάνα δεχτήκαμε το πλαίσιο Γκουτέρες περιλαμβανομένων όσων είπε για την ασφάλεια και τις εγγυήσεις. Αλλά το πρόβλημα άρχισε όταν ο Ε/κ ηγέτης επέλεξε να επικεντρωθεί σε μια μόνο παράγραφο του πλαισίου Γκουτέρες και προσπάθησε να αγνοήσει τις υπόλοιπες πτυχές του πλαισίου.

Ένα πλαίσιο ασφάλειας στο οποίο η Τουρκία θα έχει ρόλο παρατηρητή χωρίς επεμβατικά δικαιώματα; Μπορείτε να διαπραγματευτείτε μια τέτοια θέση;

Στη διάρκεια μιας τηλεοπτικής συνέντευξης, ο Τ/κ διαπραγματευτής δεν θα εκθέσει όλες τις διαπραγματευτικές θέσεις της Τ/κ πλευράς. Αλλά θα πω ότι είμαστε ανοικτοί στο να βρούμε μια νέα συμφωνία ευθυγραμμισμένη με τις αρχές, που θέσαμε πριν πάμε στο Κραν Μοντάνα. Μια συμφωνία, που η ασφάλεια της μιας πλευράς να μην είναι απειλή για την άλλη. Τεχνικά, αυτό θα πρέπει να συμφωνηθεί από τις δύο πλευρές. Το σημαντικό ήταν ότι ήμασταν έτοιμοι να κάνουμε αυτή τη συζήτηση και ο ΓΓ του ΟΗΕ το επισημαίνει ότι οι εγγυήτριες δυνάμεις ήταν έτοιμες για αυτή τη συζήτηση και ήρθαν στο Κραν Μοντάνα αποφασισμένες για να βρουν λύση. Άρα αυτή ήταν μια ιστορική στιγμή. Για αυτό και ο ΓΓ των ΗΕ είπε μετά την αποτυχία ότι μια ιστορική ευκαιρία χάθηκε. Όντως χάθηκε μια ιστορική ευκαιρία.

Ποιο είναι το σχέδιο Β ή ποιες είναι οι επιλογές που έχει μπροστά της η Τ/κ κοινότητα σε περίπτωση μιας νέας αποτυχίας;

Δεν θα το αποκαλούσα "σχέδιο Β". Θα το αποκαλούσα "μια νέα πραγματικότητα". Αν ένα τέτοιο σενάριο επαληθευτεί τότε οι Τ/κ είναι υποχρεωμένοι να πιέσουν με τις προσπάθειες τους προς την κατεύθυνση της ανάπτυξης της οικονομίας, να αναπτύξουν την κοινωνική και πολιτιστική τους δραστηριότητα με τον υπόλοιπο κόσμο. Δεν νομιμοποιούνται να κρατήσουν τους Τ/κ υπό περιορισμό ειδικότερα μετά το "ναι" στο σχέδιο ΑΝΑΝ και τη στάση μας στο Κράν Μοντάνα.

Παρόλα αυτά κάτι τέτοιο εξαρτάται από τις υπόλοιπες χώρες του πλανήτη

Φυσικά, είναι απόφαση του υπόλοιπου κόσμου (κρατών), αλλά ο υπόλοιπος κόσμος αυτή τη στιγμή, αν και δείχνουν μια συμπάθεια για τη δύσκολη κατάσταση, στην οποία βρίσκονται οι Τ/κ, εντούτοις βασίζονται στις υφιστάμενες αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας, που λήφθηκαν το 1993 και οι οποίες καλούν τα κράτη -μέλη να μην δημιουργήσουν δεσμούς που προάγουν την "ΤΔΒΚ", με τους Τ/κ . Αλλά πολλά έχουν γίνει, πολύ νερό έτρεξε κάτω από τη γέφυρα. Έχουμε δείξει τη βούληση μας για μια ενωμένη Κύπρο. Δεν είμαστε όπως τους Καταλανούς. Θέλουμε την επανένωση, επιδεικνύουμε τη θέληση μας για επανένωση, αλλά συνεχίζουμε να λαμβάνουμε ένα "όχι" σαν απάντηση. Αυτό δεν μπορεί να ανγοηθεί. Γι αυτό, σε αυτό το υποθετικό σενάριο, που η ιστορία επαναληφθεί, τότε είμαι σίγουρος ότι περισσότερες χώρες θα νοιώσουν υποχρεωμένες να εγκαθιδρύσουν σχέσεις με τους Τ/κ. Οι πολιτικοί στο "νότο" πρέπει να καταλάβουν και τις θέσεις μας. Μας ζητούν συνεχώς να δείξουμε συμπόνια για την Ε/κ πλευρά. Αλλά οι Ε/κ πολιτικοί πρέπει επίσης να δείξουν συμπόνια για τη δική μας κατάσταση, ειδικότερα για εμάς που εργαζόμαστε για την επανένωση. Κι αν αποτύχει η διαδικασία, τότε νομιμοποιούμαι να ρωτήσω τί θα γίνει με το στάτους μου. Και αυτό είναι αναγκαίο να καταστεί σαφές στην αρχή της διαπραγμάτευσης για να έχουμε μια διαδικασία με νόημα.

Η λεγόμενη κυβέρνηση κάνει λόγο για διαδικασία μεταξύ «κρατών». Ταυτίζεστε με εκείνες τις δυνάμεις στην Τ/κ πλευρά;

Εκείνο για το οποίο εργαζόμαστε είναι να λύσουμε το κυπριακό πρόβλημα. Υπάρχουν διαφορετικές πολιτικές προσεγγίσεις μέσα σε κάθε μια από τις κοινότητες. Σημασία έχει το τί γίνεται και εκείνο που γίνεται είναι δικοινοτικές συνομιλίες για επίλυση του κυπριακού στη βάση διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας υπό την αιγίδα του ΓΓ των ΗΕ. Αυτή είναι η πραγματικότητα. Οι παράμετροι είναι εκεί και αυτές είναι ο οδηγός της διαδικασίας. Και ένας νέος γύρος συνομιλιών θα στηριχτεί σε αυτά. Το ερώτημα είναι πώς κάνουμε αξιόπιστη μια νέα προσπάθεια. Οι άνθρωποι δεν πιστεύουν πια ότι η διαδικασία μπορεί να παράξει αποτελέσματα. Χάσαμε αυτή την αξιοπιστία. Πώς μπορούμε να ξανακερδίσουμε αυτή την αξιοπιστία; Με τον καθορισμό μιας αξιόπιστης διαδικασίας.

Ο Μεβλούτ Τσαβούσογλου απάντησε "για να τον χρησιμοποιήσω αν χρειαστεί", στην ερώτηση του Κοτζιά "γιατί χρειάζεσαι στρατό στην Κύπρο";

Δεν έχω υπόψη μου έναν τέτοιο διάλογο. Εκείνο που υποστηρίξαμε στη Διάσκεψη, στο θέμα του στρατού στο νησί, είναι το εξής: Υπάρχουν δύο πτυχές στο θέμα της ασφάλειας. Η μια είναι η συμφωνία του 1960 για τις εγγυήσεις, που έδινε στις εγγυήτριες δυνάμεις το δικαίωμα επέμβασης, αν η συνταγματική τάξη κατέρρεε. Το ερώτημα είναι πώς διασφαλίζουμε τη συνέχεια της νέας συνταγματικής τάξης και αν χρειαζόμαστε επεμβατικά δικαιώματα από τις εγγυήτριες δυνάμεις ή αν μπορεί να υπάρξουν άλλοι αξιόπιστοι μηχανισμοί. Η δεύτερη πτυχή είναι η συνθήκη συμμαχίας του 1960, που δίνει στην Τουρκία και την Ελλάδα το δικαίωμα διατήρησης κάποιου αριθμού στρατευμάτων στην Κύπρο. Και οι όροι εντολής αυτών των στρατευμάτων δεν ήταν να επεμβαίνουν στη συνταγματική τάξη, αλλά να υπερασπίζονται την Κύπρο από εξωτερικές απειλές. Στο πλαίσιο της διάσκεψης είπαμε ας κρατήσουμε αυτές τις δύο πτυχές χώρια. Εμείς, ως Τ/κ πλευρά, είπαμε ότι η διατήρηση ενός ελάχιστου αριθμού στρατευμάτων στο νησί δεν μπορεί να εκληφθεί ως απειλή από την άλλη κοινότητα, είτε είναι ελληνικά στρατεύματα στο νότο είτε τουρκικά στο βορρά. Θα είναι τόσο μικρός ο αριθμός (των στρατευμάτων), που δεν θα μπορεί να εκληφθεί ως απειλή και, λαμβάνοντας υπόψη όλες τις περιφερειακές απειλές, μπορούν να είναι βοηθητικά (τα στρατεύματα) αν, θεός φυλάξει, συμβεί κάτι. Αλλά δεχτήκαμε ότι μπορεί να υπάρξει επιταχυνόμενη μείωση στρατευμάτων παρόμοια με τις πρόνοιες του σχεδίου ΑΝΑΝ. Αλλά, ο όρος εντολής δεν θα είναι να επέμβουν σε ό,τι αφορά στη συνταγματική τάξη της Κύπρου, αλλά απέναντι σε εξωτερικές απειλές. Αν αυτό θα εμπεριείχε αποτρεπτικό χαρακτήρα για κάποιους φανατικούς στις κοινότητες, που θα υπονόμευαν την ομοσπονδιακή συμφωνία, τότε αυτό θα ήταν επιπρόσθετο "μπόνους" στη συμφωνία. Δεν είχαμε ποτέ πρόθεση να το σχεδιάσουμε αυτό για να το χρησιμοποιήσουμε απέναντι στην άλλη κοινότητα. Ασφάλεια θα παρέχει η αστυνομία, η συνταγματική τάξη, η ιδιότητα μας ως κράτος-μέλος της ΕΕ. Αυτά είναι εκεί. Αλλά, αυτά από μόνα τους, μπορεί να μην είναι αρκετά ως αντικίνητρο για όσους ίσως θέλουν να δείξουν επιθετικότητα είτε εκ των έσω είτε από έξω. Η συμφωνία για την ασφάλεια μπορεί να επιτευχθεί σεβόμενοι την αρχή ότι η ασφάλεια της μιας πλευράς δεν θα αποτελεί απειλή για την άλλη. Αυτό επιβάλλεται για να εξασφαλίσουμε τα "ναι" στα δημοψηφίσματα.

Μα αν θα έχει ο στρατός και επιπλέον "μπόνους" ρόλο επέμβασης στα εσωτερικά, δεν θα ήταν επικίνδυνο;

Ο όρος εντολής τους δεν θα είναι να επεμβαίνουν στα εσωτερικά της ομόσπονδης Κύπρου. Μόνο σαν αποτρεπτικός παράγοντας. Και ήμασταν έτοιμοι γι αυτό. Γι αυτό μείναμε έκπληκτοι όταν ο Ε/κ ηγέτης χρησιμοποίησε αυτό το στοιχείο για να απορρίψει την οριστικοποίηση ολόκληρου του πακέτου.

Τί εννοείτε με τον όρο "έξτρα μπόνους;"

Με το "έξτρα μπόνους" εννοώ ότι παρόλο που οι όροι εντολής τους δεν θα είναι να επεμβαίνουν, εντούτοις, από μόνη της η παρουσία των στρατευμάτων θα ήταν αποτρεπτικός παράγοντας για όσους επιχειρήσουν ανατροπή της συνταγματικής τάξης όπως έγινε στο παρελθόν. Δεν μένουμε κολλημένοι στο παρελθόν, αλλά δεν μπορούμε να το αγνοήσουμε και μαθαίνουμε από αυτό.

Τι αναμένετε από την επίσκεψη Ερντογάν στην Αθήνα; Συμφωνείτε ότι πρέπει να προηγηθεί συνεννόηση μεταξύ των εγγυητριών δυνάμεων πριν από μια νέα διεθνή διάσκεψη;

Καταρχήν είναι πολύ σημαντικό το ότι θα πραγματοποιηθεί μια τέτοια συνάντηση. Καλωσορίζω επίσης την επίσκεψη Κοτζιά στην Άγκυρα και το κοινό μήνυμα που έστειλαν με τον Τσαβούσογλου ότι το κυπριακό πρόβλημα δεν είναι προς όφελος κανενός εμπλεκομένου και ότι οι εγγυήτριες δυνάμεις θα συνεχίσουν να εργάζονται μεταξύ τους. Δεν θα διαπραγματευτούν, όμως, το πλαίσιο ασφάλειας. Αυτή η συζήτηση θα γίνει με τις δύο κυπριακές πλευρές γύρω από το τραπέζι και αυτό μπορεί να γίνει μόνο εάν επαναληφθεί η Διάσκεψη για την Κύπρο. Τέτοιος διάλογος μπορεί, όμως, να παράξει νέες ιδέες μέχρι τη συνάντηση μας και γι' αυτό τον καλωσορίζουμε, αλλά δεν πρέπει να δημιουργεί προσδοκίες για μια μαγική φόρμουλα.

Συμφωνείτε με τη θέση ότι ο Έιντε καλλιεργούσε κατά καιρούς λανθασμένες προσδοκίες;

Έχω τεράστιο σεβασμό για τον Ε/κ ηγέτη και τον ομόλογο μου Αντρέα Μαυρογιάννη. Λέγοντας αυτά, δεν μπορώ να συμφωνήσω με όσα διαβάζω στον Ε/κ τύπο σε σχέση με όσα αποδίδονται στον Ε/κ ηγέτη. Προσπαθεί να ρίξει όλο το βάρος της ευθύνης στην Τουρκία λέγοντας ότι η Τουρκία δεν ήλθε προετοιμασμένη για λύση. Αλλά κάτι τέτοιο δεν ισχύει και φαίνεται και από την έκθεση του ΓΓ, που λέει ότι οι εγγυήτριες δυνάμεις ήταν αποφασισμένες για τον τερματισμό του προβλήματος και αυτό ήταν ξεκάθαρο και δεν το λέω εγώ ως Τ/κ αλλά το είπε ο ΓΓ των ΗΕ. Και δεν μπορείς να δυσφημείς τους διεθνείς παίχτες όποτε δεν λένε πράγματα που εσύ είπες. 

Τα διάφορα μέτρα της ψευδοκυβέρνησης όπως η αλλαγή ώρας, η επιβολή φόρων, η απαγόρευση λειτουργιών στις εκκλησίες, είναι τρόποι της ψευδοκυβέρνησης για να προκαλέσει ζημιά στον Τ/κ ηγέτη και κατ επέκταση στη διαδικασία;

Φυσικά. Εγώ προσωπικά κατέκρινα κάποιες από τις αποφάσεις, αλλά είναι η "κυβέρνηση" και έχουν την εξουσία. Έχω δει τον κ. Αναστασιάδη να είναι ιδιαίτερα επικριτικός απέναντι σε απόφασης της "Ε/κ κυβέρνησης" ή της βουλής. Αλλά αυτές είναι οι πολιτικές πραγματικότητες με τις οποίες πρέπει να δουλέψουμε.

Φοβάστε για θερμό επεισόδιο λόγο ενεργειακών εξελίξεων;

Δεν μου αρέσει να μιλώ για αυτού του είδους τα σενάρια. Γιατί δεν είμαστε έξυπνοι αρκετά για να κάνουμε καλή χρήση αυτών των νέων πιθανών ανακαλύψεων; Είμαστε μορφωμένοι εδώ στην Κύπρο και στις δύο πλευρές, ευρωπαίοι και έχουμε ανοικτούς ορίζοντες. Γιατί δεν μπορούμε να βρούμε προσεγγίσεις που θα μας εξυπηρετήσουν; Ας μην επιτρέπουμε σε κανένα να φέρνει στο προσκήνιο τέτοια σενάρια. Ας κινηθούμε με τρόπο που να δείξουμε ότι ακόμα κι αν υπάρχει το κυπριακό πρόβλημα, είμαστε πολιτισμένοι για να επωφεληθούμε.

Πιστεύετε ότι άλλαξε ο πρόεδρος Αναστασιάδης από την αρχή της διαδικασίας μέχρι το τέλος; Κάτι ανάλογο λέχθηκε για τον Τ/κ ηγέτη.

Πιστεύω ότι ο Νίκος Αναστασιάδης πάντα παίζει ένα σκληρό ρόλο στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Είναι έξυπνος στην τακτική του. (he is clever in his tactical ways). Πάντα πίστευα ότι όλες οι δυσκολίες που αντιμετωπίζαμε ήταν επειδή πάντα προσπαθούσε να κερδίσει μια καλύτεση συμφωνία για την κοινότητα του. Γι' αυτό δεν θα πω ότι ήταν διαφορετικός στην αρχή, τη μέση ή στο τέλος. Αλλά η μεγάλη απογοήτευση για εμένα ήλθε κατά τη διάρκεια του δείπνου το τελευταίο βράδυ στο Κραν Μοντάνα. Σκεφτόμουν ότι τις τελευταίες ώρες θα έβαζε στην άκρη το τακτικίστικο διαπραγματευτικό του καπέλο. Αυτή ήταν η μεγάλη απογοήτευση που βίωσα. Επιπλέον, στο πλαίσιο της διαδικασίας επίλυσης του κυπριακού, δεν θα πω ότι ήταν εύκολος σε κανένα σημείο. Ήταν ένας αγώνας, αλλά δεν μας ενοχλούσε. Κάναμε πρόοδο και λαμβάνοντας υπόψη αυτό, αυτές ήταν τακτικιστικές μανούβρες.

Είναι η προσάρτηση των κατεχομένων στην Τουρκία μια από τις επιλογές για την Τ/κ πλευρά;

Όχι για μένα και όχι για τη συντριπτική πλειοψηφία των Τ/κ.

Το είπε ο Ερτουγλούρογλου

Ναι, αλλά μετά είπε ότι ήταν η προσωπική του άποψη και πως ήταν απλώς μια από τις επιλογές. Κάτι τέτοιο δεν υποστηρίζεται από κανένα πολιτικό κόμμα. Σε περίπτωση μη λύσης, το σενάριο μας είναι να προωθήσουμε την οικονομική μας ανάπτυξη, την κοινωνική μας αλληλεπίδραση με τον υπόλοιπο κόσμο, περιλαμβανομένων των Ε/κ. Αυτή τη στιγμή κάνουμε εμπόριο και μέσω του κανονισμού της πράσινης γραμμής με την ΕΕ. Δεν είναι αρκετό αυτό βέβαια.

Είναι διατεθειμένη η Τ/κ πλευρά να συζητήσει επιστροφή των Βαρωσίων στους νόμιμους κατοίκους στο πλαίσιο των Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης (ΜΟΕ);

Δεν μπορείς να αποκαλέσεις "μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης" την επιστροφή εδαφών. Το εδαφικό δεν υπάγεται στα ΜΟΕ, αλλά στα 6 κεφάλαια του κυπριακού. Αν θα κάνουμε κάτι που θα επιτρέπει στους κατοίκους να επιστρέψουν στις περιουσίες τους, αυτό είναι άλλο ερώτημα. Έχει συζητηθεί αλλά δεν καταλήξαμε σε τελική απάντηση.

Follow me on Twitter @AthanasiouTh